Κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη είναι η διάταση των φλεβών που παροχετεύουν αίμα από τους όρχεις και συνιστά μία από τις βασικές αιτίες που ευθύνεται για την ανδρική υπογονιμότητα. Αυτό συμβαίνει γιατί αυξάνεται η θερμοκρασία στον όρχι με αποτέλεσμα λιγότερα σπερματοζωάρια και τη μικρότερη κινητικότητα τους.

Υπολογίζεται πως κιρσοκήλη εμφανίζεται στο 15% του ανδρικού πληθυσμού, στο 25% σε άτομα με ανώμαλο σπερμοδιάγραμμα και περίπου στο 40% των ανδρών που παρουσιάζουν υπογονιμότητα. Είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένο το πρόβλημα που δημιουργεί η κιρσοκήλη σε τυχόν προσπάθειες απόκτησης παιδιών.

Στους άνδρες η κιρσοκήλη συνήθως μπορεί να προκαλεί:

  • Ήπια συμπτώματα πόνου ή αισθήματος βάρους ή δυσφορίας στον όρχι
  • Να εμποδίσει την ομαλή ανάπτυξη του όρχεως που πάσχει
  • Να επηρεάσει το σπέρμα και συνεπώς τη γονιμότητα

Κιρσοκήλη: Διάγνωση

Για να εντοπιστεί το πρόβλημα θα πρέπει εκτός από προσεκτική κλινική εξέταση να υπάρχουν και τουλάχιστον δύο αναλύσεις σπέρματος με συγκεκριμένη χρονική διαφορά μεταξύ τους. Το υπερηχογράφημα οσχέου, μπορεί να βοηθήσει ενώ η φλεβογραφία μπορεί να είναι χρήσιμη για να αποδείξει την ανατομική θέση παλιδρομούντων σπερματικών φλεβών που υποτροπιάζουν ή εμμένουν μετά την διόρθωση της κιρσοκήλης.

Η ταξινόμηση της κιρσοκήλης είναι χρήσιμη για την κλινική πράξη και είναι η παρακάτω:

  • Υποκλινική: Δεν είναι ορατή, ούτε στην ηρεμία ούτε στην αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, αλλά διαγιγνώσκεται με τον υπερηχογραφικό έλεγχο.
  • 1ου βαθμού: Είναι ψηλαφητή στην αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης αλλά όχι στην ηρεμία.
  • 2ου βαθμού: Είναι ψηλαφητή στην ηρεμία, αλλά δεν είναι ορατή.
  • 3ου βαθμού: Είναι ορατή στην ηρεμία.

Σε κάθε περίπτωση το ενδεχόμενο χειρουργικής αντιμετώπισης της κιρσοκήλης θα πρέπει να το σκεφτείτε στις περιπτώσεις που:

  • η κιρσοκήλη είναι προφανής κατά την κλινική εξέταση του οσχέου
  • το ζευγάρι έχει γνωστή υπογονιμότητα
  • η γυναίκα έχει την κανονική γονιμότητα ή μια δυνητικά θεραπεύσιμη αιτία της υπογονιμότητας και
  • ο σύντροφος έχει ανώμαλες παραμέτρους του σπέρματος ή μη φυσιολογικά αποτελέσματα από τις λειτουργικές δοκιμασίες του σπέρματος

Η πλήρης σχέση μεταξύ της αντρικής γονιμότητας και της κιρσοκήλης δεν έχει διευκρινιστεί σε όλο της το βάθος αλλά είναι σαφές ότι το σπέρμα μπορεί να  βελτιωθεί μετά τη χειρουργική διόρθωσή της. Επίσης, φαίνεται ότι η κιρσοκήλη προκαλεί βλάβες στο DNA των σπερματοζωαρίων, οι οποίες αντιστρέφονται μετά την αντιμετώπισή της. Δε συνίσταται η διόρθωση κιρσοκήλης σε μη γόνιμους άντρες με με φυσιολογικό σπέρμα και σε άνδρες με υποκλινική κιρσοκήλη.

Η αντιμετώπιση της κιρσοκήλης γίνεται με χειρουργική επέμβαση, που συνίσταται στην απολίνωση των σπερματικών φλεβών, ώστε να διακοπεί η κυκλοφορία του αίματος και, συνεπώς, η παλινδρόμηση προς τον όρχι. Η διαδικασία αυτή δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα στην αιμάτωση του όρχεως. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές όπως η υψηλή απολίνωση με τομή στην κοιλιά (μέθοδος Palomo), η βουβωνική απολίνωση (μέθοδος Ivanissevich), η λαπαροσκοπική και η ρομποτική. Αυτή, όμως, που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια είναι η υποβουβωνική μικροχειρουργική απολίνωση με μία πολύ μικρή τομή 2 εκατοστών και χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου, το οποίο προσφέρει μεγάλη ευκρίνεια κατά τη διάρκεια των χειρουργικών χειρισμών, με αποτέλεσμα να απολινώνονται με ακρίβεια οι φλεβικοί κλάδοι που ανεπαρκούν, οπότε μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα υποτροπής, και να διαχωρίζονται με ασφάλεια η ορχική αρτηρία, που εξασφαλίζει την αιμάτωση του όρχι, ο σπερματικός πόρος, που μεταφέρει το σπέρμα από τον όρχι και την επιδιδυμίδα στον προστάτη.

Η μέθοδος αυτή έχει τα εξής πλεονεκτήματα:

  • Ο ασθενής παίρνει εξιτήριο από το νοσοκομείο μετά από λίγες ώρες.
  • Επανέρχεται από την επομένη κιόλας στις καθημερινές δραστηριότητες του, καθώς λόγω της μικρής τομής και του γεγονότος ότι δεν κόβονται οι κοιλιακοί μύες, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι αμελητέος κι απόλυτα ανεκτός.
  • Το ποσοστό επιπλοκών και υποτροπών είναι πολύ χαμηλότερο σε σχέση με τις άλλες μεθόδους.

Μελέτες έχουν δείξει ότι 4-6 μήνες μετά τη χειρουργική διόρθωση της κιρσοκήλης, στο 70% των ασθενών διατηρείται ή βελτιώνεται η ποιότητα του σπέρματος, ενώ αυξάνεται κατά 40% η πιθανότητα επίτευξης εγκυμοσύνης.